انتخاب Motherboard

 

صفحه اصلي

مشاوره رايانه

راهنماي انتخاب CPU

 

 *** دوره آموزش عيب يابي ، تعميرات مادربورد و تكنولوژي SMT ***

 

دوره آموزش تعمير تلويزيون و LCD

 

اين راهنما در تيرماه 1389 مورد بازبيني و بروز آوري كلي قرارگرفت.

 

تذكر : اين نوشته كپي يا ترجمه يا تقليد نيست بلكه راهنمايي دقيق بر مبناي مدتها تجربه و كار و تفكر است كه توسط مولف (مدير رسانه دانش آسيا) نوشته شده ، كپي اين نوشته به هر صورت منع دارد و با متخلفين برخورد قطعي ميشود.

 

بسياري از خريداران قطعه ، ابتدا با ديدن مادربورد و ظاهر زيبا و رنگارنگ آن ، اقدام به خريد برد پيش از CPU ميكنند و بعد گرفتار محدوديتهاي آن برد ميشوند.

اگر قسمت اول اين متن يعني انتخاب CPU را مطالعه نكرده‌ايد ، توصيه ميشود ابتدا آن قسمت را ببينيد.

 

 

انتخاب مادربورد در درجه اول به انتخاب پردازنده Intel يا AMD مربوط ميشود ، اول بايد بدانيد كه پردازنده شما از كدام توليدكننده است.

 

در درجه دوم بسراغ بررسي چيپ ستها كه در واقع اجزاي اصلي Mobo هستند ميرويم ، هر كدام از 2 خانواده را چيپستهاي مختلف ولي محدودي پشتيباني ميكنند.انتخاب Chipset هم خود دو مرحله است :

 

الف – سازنده چيپ ست كه در حال حاضر Intel ، nVidia و AMD هستند و محصولات Ali ، Sis و Via را ديگر ملاحظه نميكنيم.

ب – نسل و مدل چيپ ست مثل P55 ، P41 ، X58 ، X48 ، 785G ، 790G ، G31 و H55 و ...

 

سوم تعيين ميكنيم كه مارك يا سازنده برد چه باشد كه در اين ميان Gigabyte و Asus دو رقيب سرسخت و برجسته هميشگي هستند.

 

چهارم اينكه براي هر مدل مادربورد هم از يك سازنده ، زيرمدلها و Variationهاي مختلفي ممكن است موجود باشد ، بودجه شما در اين قسمت ممكن است نقش داشته باشد يا حتي نقش مهمي را در برخي موارد ايفا كند.

 

براي مثال GA-P55A-UD6 ، GA-P55A-UD4P ، GA-P55M-UD2 ، GA-P55-USB3 همگي انواع محتلف از يك برد گيگابايت با چيپ يكسان هستند ، اختلاف قيمت آنها واقعا قابل توجه است يا همينطور در مورد Asus ميتوان براي مثال به Maximus III Extreme ، Maximus III ، P7P55D ، P7P55 WS ، P7P55 LX و P7P55-M اشاره نمود.

 

پنجمين و آخرين قدم اينست كه برد انتخاب شده را زير نظر بگيريد و همه نكات مثبت و منفي آنرا بسنجيد.

 

خوب حالا بياييد گامهاي فوق را مفصلا برداريم و در هر مورد توضيح دهيم :

 

گام 1 – انتخاب خانواده اصلي مادربورد : AMD يا Intel؟ براي اين مورد به بخش اول (راهنماي انتخاب CPU) مراجعه فرماييد تا در ابتدا تعيين نماييد كه دستگاه AMD مناسب كارتان است يا اينتل.

 

علاوه بر اين بايد در نظر داشته باشيد كه هم اكنون در مورد بردهاي AMD شما سه انتخاب از لحاظ سوكت CPU داريد و در مورد اينتل نيز 3 انتخاب.

 

سوكتهاي AMD : در مورد همه CPU هاي معمولي AMD تعداد پايه‌ها 940 است ولي براي نسلهاي جديدتر CPU شما حتما نياز داريد كه از بردي با پشتيباني +AM2 يا AM3 استفاده فرماييد ، در غير اينصورت CPU شما يا كار نميكند يا با حداكثر توان نميتواند كار كند كه البته اين امر بستگي به نسخه BIOS مادربورد نيز دارد ، مهم است اگر قصد خريد پردازنده‌هاي سري Phenom II يا Athlon II را داريد ، بوردي با سوكت AM3 تهيه نماييد. اگر شما سري به بازار بزنيد ، ملاحظه خواهيد كرد ، بردهاي AMD كه با CPUهاي قديميتر نيز سازگار هستند ، داراي همان قاب نارنجي دور سوكت ميباشند ، حال آنكه در بردهاي جديدتر ، رنگ اين قاب به آبي تغيير يافته است.

 

سوكتهاي اينتل : تا پارسال مدتها بود كه همه پردازنده‌هاي دسكتاپ اينتل از 775 پين استفاده ميكردند حال آنكه با ورود نسل جديد Core i7 شما نياز به برد مخصوص داريد ، بردي كه داراي سوكت 1366 پايه باشد و بتواند DDRIII را پشتيباني نمايد ، علاوه بر اين در ماههاي اخير CPUهاي اينتل 1156 پين در بازار فراوان شده‌اند كه جهت كار با آنها به بردهاي با چيپست P55 نياز داريد ، چنانچه CPU از نوع Clarkdale (داراي گرافيك سرخود) باشد به بردي با چيپ ست H55 يا H57 جهت استفاده از قابليت گرافيك آن نياز خواهيد داشت.

اگر قصد گذاشتن بودجه به نسبت بالائي را برا ي دستگاهتان داريد ، ميتوانيد برد ويژه Core i7 را تهيه نماييد ، از مشهور ترين آنها سري P6T از ايسوس و سري GA-EX58 از گيگا هستند.

بخاطر داشته باشيد كه Core i7 ها نيز دو نوع هستند ، سري 9 انها مانند Core i7 920 مشهور ، 1366 پين دارند ولي سري 8 آنها مانند 875K يا 860 ، داراي 1156 پين ميباشند و براي كار با آنها بايد از بردهاي P55 ، H55 يا H57 استفاده نماييد.

 

گام 2 – انتخاب چيپستها :

 

در مورد بردهاي اي ام دي : در حال حاضر دو توليد كننده چيپ ست براي AMD ، يكي خود AMD و ديگري nVidia ميباشد ، سابقا چيپهاي nVidia را روي بردهاي ويژه AMD ، بيشتر ميديديم ، اما اكنون بيشتر چيپها را خود AMD توليد مينمايد.

 

چيپستهاي nForce از nVidia : نسل اول آنها در سال 2001 در كشور ما ببازار آمد كه در بسياري موارد مشكل دار هم بودند ، بعد nFoce 2 و 3 مشكلات را رفع نمودند و بعد هم نوبت چيپستهاي مشهور nForce سري 4 و 5 بود كه هنوز هم سري 5 در بازار يافت ميشود و برخي از آنها را حتي با AM3 و Windows 7 نيز تطبيق داده‌اند ، بردهاي مشهور M52 گيگابايت نمونه‌اي از آنها هستند. امروزه شاهد بردهايي بر مبناي nForce  سري 7 و 9 هستيم ، بويژه در مورد ماركهاي متفرقه ، همچنين چيپستهاي سري 7000 و 8000 مثلا آنهايي كه داراي گرافيك Onboard از نوع Geforce 8200 هستند. چيپ 980a جديدترين و قدرتمندترين از اين گروه است. اما باز هم متذكر ميشويم كه استفاده از چيپستهاي nVidia در بردها ، در حال حاضر فراواني و تداول گذشته را ندارد.

 

پشتيباني از حافظه در چيپهاي nForce از سري 8000 ببعد و از سري 7 ببعد شامل DDRII-1066 هم ميشود ولي در سريهاي قبل از آن محدود به 800 خواهيد بود ، هر چند در برخي مدلهاي مادربورد به لطف تغييرات جزئي در سخت افزار و باياس ، بردها با 1066 نيز منطبق شده‌اند.

 

چيپ ستهاي  ساخت AMD : مشخصا سري 740 ، 770 ، 780 ، 785 ، 790 و 890 از AMD بروزترين و متداولترين چيپستها هستند.مشخصه چيپهاي داراي حرف G ويژگي گرافيك Onboard است كه تقريبا تمامي سازندگان برد مثل MSI ، ECS ، Foxconn ، Asrock و ... بردهايي با كيفيت بر اين مبنا ارائه نموده‌اند.ويژگي بارز آنها قيمت مناسب ، كارائي خوب و توانائي كار با ويندوز ويستا فقط توسط گرافيك Onboard (بدون نياز به كارت گرافيكي قوي) است.مانند 790G يا 740G.

 

پشتيباني از حافظه تا سري 740 فقط تا DDRII-800 ميباشد و براي 1066 بايد از سري 770 و بعد از آن استفاده نماييد ، هرچند ممكن است استثناهايي نيز پيدا شوند.

 

Gigabyte سازنده مشهور مادربورد امروزه به اين چيپستها روي آورده و بيشتر بردهاي AMD گيگا بر مبناي آنهاست كه حروف مدل آنها با GA-MA يا GA-M آغاز ميشود و از در و ديوار بازارهاي ما بالا ميروند! ، اما استفاده Asus و ساير سازندگان از چيپهاي nVidia هنوز هم گسترده است.

 

به دوستاني كه خواهان يك دستگاه قوي چه براي استفاده‌هاي اداري ، فني ، گرافيك و چه براي استفاه در بازي هستند و قصد صرف بودجه كمتري را دارند ، يكي از بردهاي فوق + CPUهاي جديد AMD اعم از Ahtlon II يا Phenom II پيشنهاد ميگردد. اگر فقط استفاده اداري داريد ، ميتوانيد از بردهاي با گرافيك Onboard و امكانات قوي اين سري استفاده فرماييد ، مثلا GA-MA785GT-UD3H بسيار مشهور.

 

در مورد بردهاي اينتل : براي بردهاي اينتل نيز بهمين صورت دو سازنده چيپ ست ، يعني nVidia و خود Intel در حال حاضر مطرح ميباشند كه Intel در اين ميان سهم تقريبا كامل را دارد ، در واقع در حال حاضر استفاده از چيپستهاي nVidia براي بردهاي سازگار با Intel ، آنقدر محدود است (فقط شامل چندين مدل برد متفرقه) كه از ذكر مفصل آنها خودداري ميشود.

 

چيپ ستهاي اينتل : اوايل دهه 1380 شاهد چيپستهاي سري 800 از اينتل مثل چيپست عالي 865 بوديم كه تا دو سه سال قبل هم بردهاي آن در بازار به فروش ميرسيدند.بعد از آن سري 900 با ظهور 915 و 925 روي كار آمد كه در ابتدا پيشرفت آن كند بود و با استقبال چنداني مواجه نشد ، سري 900 از زمان ارائه 945 متداول گرديد و با 965 به اوج رسيد ، كلا دوره اين چيپها اكنون بسر آمده است.

 

سال 1386 چيپستهاي جديد و عالي  Bearlake(مثل P35 مشهور ، P31 ، P33 و اقسام مخصوص گرافيك سرخود از جمله G33 و G31) در اوج بازار بودند و سپس در سال 1387 EagleLake ها (مانند P45 مشهور و P43) ظاهر شدند و بين زمان ارائه ايندو ، چيپستهاي قدرتمند و متداول X38 و X48 نيز روي انواع و اقسام بردها روانه بازار گرديدند كه اكنون فقط از Bearlake ها ، بردهاي G31 ارزانقيمت هنوز در بازار ما فراوانند ، اين چيپ ارزان و انعطاف پذير هم اكنون نيز با تغيير باياس بردها و سخت افزار ، بر روي بسياري از بردهاي جديد (ويژه كاربرد اداري ، دفتري) وجود دارد و جالب اينكه Windows 7 را نيز پشتيباني ميكند.

 

بعلاوه اكنون يكي دو ساليست كه چيپست X58 اينتل بخش گرانقيمتهاي بازار را در دست دارد ، اصولا هر گونه مادربوردي كه بخواهد پردازنده‌هاي Core i7 سري 9 ، مانند Core i7 930 را پشتيباني كند بر مبناي X58 است. مثلا P6T از Asus يا GA-EX58-UD3R از Gigabyte ، اما اگر قصد استفاده از Core i7 هاي سري 8 مانند Core i7 860 را داريد ، بايد از بردهاي 1156 پين P55 يا سري جديد H استفاده فرماييد.

 

نگاهي به Bearlake و Eaglelake

 

با ظهور چيپستهاي Bearlake كه FSB برابر 1333 مگاهرتز را پشتيباني ميكردند ، فصل جديدي در مادربوردها آغاز شد ، امروزه از اين نسل فقط G31 باقي مانده است كه توضيح داده شد. اما چيپستهاي خلف آنها يعني Eaglelake ها هنوز در بازار بسيار فراوانند ، مانند P41 ، P43 ، P45 و سري ويژه گرافيك Onboard آنها يعني G41 ، G43 و G45 ، اينها با CPU هاي (775 پين) Core2 چه دو هسته‌اي و چه چهار هسته‌اي سازگارند ، مثلا E7400 يا Q9300 و ...

 

ميدانيد كه چيپ ست معمولا مجموعه دو چيپ (IC) است كه به آنها پل شمال و پل جنوب گفته ميشود ، وظيفه پل شمال برقراري ارتباط CPU با حافظه ، كارت گرافيك و پل جنوب است ، حال آنكه پل جنوب (South Bridge) مديريت ارتباط با كارتهاي معمولي PCI ، هاردديسك ، فلاپي ، DVD ، كارت صوتي و شبكه و ... را بر عهده دارد.

 

Eaglelake كه معروف ترين چيپ آنها همان P45 ميباشد در واقع نوع پيشرفته تري نسبت به Bearlake ها است.

اينها از يك پل جنوب جديد بنام ICH10 برخوردارند ، تكنولوژي ساخت ظريفتري دارند و گرماي كمتري ايجاد ميكنند بنابراين مادربرد را بهتر ميتوان اوركلاك نمود ، از استاندارد PCI-Express نسخه 2.0 پشتيباني ميكنند كه داراي سرعت بيشتري براي ارتباط با كارت گرافيك ميباشد و قابليت كار با 16GB حافظه را دارند ، اين توانائي باعث شده است كه اكثر ارائه دهندگان هاستينگ ، از آنها در كاربرد سرورهاي قدرتمند و سرورهاي مناسب ساخت VPS نيز استفاده نمايند. ، از مشهورترين بردهاي P45 ميتوان GA-P45T-UD3R… ساخت گبگا را نام برد يا P5Q از Asus ، اين بردها هرچند كه مدت قريب به دو سال از عمر چيپست آنها ميگذرد ، هنوز هم با تغييرات جزئي و جديد در بازار فراوانند ، مثلا DDR3 بجاي DDR2 در آنها متداول شده است. سري بردهاي گيگا كه DDR3 را پشتيباني ميكنند معمولا يك حرف T نيز دارند.(مثلا EP41T). از آنجا كه قيمت بردهاي Eaglelake بويژه در ايران چندان ارزان نشده است (بلكه گران هم شده است) ، كاربراني كه قصد خريد P45 را دارند ، معمولا يكباره سراغ Core i5 يا Core i7 و بردهاي آنها (يا اصولا بردهاي جديد AMD) ميروند تا از تكنولوژي جديدتري نيز بهره‌مند گردند. اينست كه بازار بيشتر بسمت چيپهاي ارزانتر اين گروه مانند G41 يا P41 و P43 تمايل دارد.

 

نگاهي به چيپستهاي نوين اينتل :

 

اين رده از چيپستها را ميتوان به دو خانواده تقسيم نمود :

 

الف : X58 كه از سال 2008 روانه بازار گرديد و هم اكنون نيز بردهاي مبتني بر آن گروه High End (محدوده رده بالاي) بردها را تشكيل ميدهند. X58 كه صرفا ويژه CPUهاي سري  9 Core i7 مانند Core i7 920 يا 930 يا 940 و ... ميباشد ، فاقد كنترلگر حافظه است و اين عمل به خود CPU واگذار گرديده است. براي استفاده از سري Core i7 900 شما بايد يك برد X58 خريداري نماييد و حتما سه ماژول يكسان از حافظه DDR3 در آن كار بگذاريد. اگر دبده باشيد ، اين ماژولهاي حافظه بشكل كيتهاي سه تايي نيز بفروش ميرسند. در حال حاضر قيمت RAM بسيار بالاست ، لذا بايد خود را براي پرداخت بهاي حافظه نيز آماده كنيد. در واقع معماري X58 تا حدي شبيه به AMD است و در بردهاي آن از شيوه QPI جهت ارتباط با حافظه و چيپ I/O استفاده شده است. افرادي كه علاقه به Overclocking دارند ، مهارت بيشتري را در كار با اين بردها نياز خواهند داشت.

 

ب : PCH - ديديم در Core i7 سري 9 ، عمل كنترل و ارتباط با حافظه به CPU واگذار و پل شمال از اينكار معاف گرديد ، اما متعاقب آن با ورود سري جديدتر Core i7 ها (سري 8) و همچنين پردازنده‌هاي Westmere ، عمل ارتباط با كارت گرافيك (يا حتي گاه خود گرافيك!) به داخل CPU رفته است ، لذا اصولا ديگر نياز به پل شمال نيست. اگر شما به بردهاي P55 يا H55 يا H57 نظري بياندازيد ، فورا متوجه ناپديد شدن يكي از چيپها خواهيد شد و بهمين علت است كه اين بردها عموما جثه كوچكتر و جمع و جورتري نيز دارند.

 

اگر خواهان يك رايانه قدرتمند پردازش گرافيك و انيميشن يا بازي هستيد  (و در ضمن هزار شكر ، بودجه كافي در اختيارتان است) ، بردهاي X58 بهمراه Core i7 سري 9 پيشنهاد ميگردد.

اگر بودجه شما درصدي كمتر است ، بردهاي P55 + پردازنده Core i7 سري 8.

اگر بودجه شما بازهم درصدي كمتر است ، بردهاي P55 + پردازنده Core i5 750

 

اما اگر خواهان رايانه‌هاي نسبتا قوي و بروز براي امور كلي و دفتري هستيد ، انواع و اقسام بردهاي P55 و H55 و H57 + پردازنده‌هاي Core i5 و Core i3 جديد (Westmere->Clarkdale) توصيه ميگردند.

توجه فرماييد كه جهت استفاده از چيپ گرافيك (GPU) داخلي اين پردازنده‌ها ، حتما بايد برد H55 يا H57 تهيه فرماييد ، اين بردها داراي پورت VGA در پنلشان هستند ، اما اگر ‍Clarkdale را بر برد P55 نصب كرديد نيز اتفاق ناگواري نميافتد ، فقط قسمت پردازش گرافيك آن را استفاده نخواهيد كرد.

 

از جمله بردهاي H55 ميتوان به سري GA-H55M از گيگا (مانند GA-H55M-S2H ، GA-H55M-UD2H و GA-H55M-USB3) و يا سري P7H55 ايسوس (مانند P7H55 ، P7H55/USB3 ، P7H55-M و P7H55-V) اشاره نمود.

 

چيپ ستهاي nForce ويژه اينتل : nVidia كلا تجربه كمتري در مورد اينتل دارد حال آنكه چند ساليست بر روي چيپ ستهاي AMD كارميكند.پشتيباني از Intel از نسل پنجم nForce  و مشخصا 570SLI و 590SLI مد نظر قرارگرفت بطوريكه اين دو چيپ ست هم از AMD و هم از اينتل (ويژگي منحصر بفرد) پشتيباني ميكردند اما بردهاي 570 و 590  بسيار كمي ويژه Intel توليد شدند.

 

از زمان ارائه پردازنده‌هاي جديد اينتل يعني نسل Core i ، اين شركت خود بتنهايي توليد چيپستهاي مربوطه را انجام ميدهد و nVidia چيپي را براي Core i توليد نكرده است. اما در زمينه Core2 هنوز بردهاي معدودي در بازار با چيپ ست nVidia ويژه اينتل (775 پين) خواهيد يافت ، مانند چيپستهاي Geforce 9300 , 9400 و يا 790i SLI ، 780i SLI و .... آز آنجا كه استفاده از اين گروه در حال حاضر بندرت و فقط توسط برخي سازندگان متفرقه ادامه دارد ، از ذكر جزئيات بيشتر صرف نظر ميشود ، اگر بردي را از اين خانواده مد نظر داريد ، ميتوانيد با ارسال فرم مشاوره وبسايت ، از مشاوره رايگان ما استفاده فرماييد.

 

استفاده از دو كارت گرافيكي : حتما شما Moboهاي داراي دو اسلات براي كارت گرافيكي را ديده‌ايد ، در اين زمينه دو استاندارد وجود دارند كه توسط دو شركت رقيب سازنده چيپهاي گرافيكي يعني ATI و nVidia تدوين گرديدند.nVidia استاندارد SLI را طراحي و عرضه نمود و ATI مشابه آن براي كارتهاي گرافيك خود يعني Crossfire را ارائه كرد ، پيش از اين ذكر شد كه nVidia ، شركت بزرگتر گرافيكي ، با AMD همكاري نزديكي داشت ، اينتل چيپستهاي خود را با ATI و بر مبناي Crossfire تنظيم و طراحي نمود ، اما شركت ATI در اواخر 2006 توسط AMD خريداري شد و بنحوي كار اينتل در پيش آنها گير افتاد ، تا سري P35 و همخانواده‌هاي آن چيپستهاي اينتل قابليت Crossfire كامل را نداشته و Crossfire در آنها بصورت نامتقارن است ، يعني يكي از كارتها با سرعت كامل كار نميكند ، اما پس از ظهور X38 ، X48 و Eaglelake ديگر Crossfire بطور كامل در اختيار شماست.

از جانب ديگر تا زمان ارائه X58 ، هيچيك از چيپ ستهاي ساخت اينتل توانائي كار با SLI را نداشتند ، چرا؟ باين دليل كه nVidia از درز كردن اطلاعات سخت افزاري خود به اينتل هراس داشت ، اما اكنون برخي از بردهاي X58 ، علاوه CrossFire ، قابليت SLI نيز بطور همزمان دارا هستند كه معمولا اين توانائي طيف گرانقيمت از نسخ بردهاي X58 را دربر ميگيرد.

در مورد چيپست P55 ، شما ممكن است روي برخي بردهاي گرانقيمت آن ، قابليت SLI را اما با سرعت نصف ببينيد.

چيپستهاي H55 و H57 نيز اصولا پل جنوب هستند و قابليت كار چه با SLI و چه با CrossFire را ندارند ، اگر دو كارته هستيد! حواستان بايد به اين موضوع جمع باشد ، هر چند اخيرا يكي دو سازنده اقدام به شبيه سازي CrossFire و SLI با استفاده از CPU بر روي اين بردها نموده‌اند كه چنگي به دل نميزند.

 

لازم بذكر است كه استفاده از دو كارت گرافيكي لزوما بمعني دوبرابر شدن قدرت گرافيكي دستگاه شما نيست ، زيرا بسياري از بازيها و نرم افزارها قادر به استفاده از اين تكنولوژي نيستند ، اگر گيم يا نرم‌افزار خاصي را در نظر داريد ، ميتوانيد در وب جستجو كنيد و مطمئن شويد كه توانائي استفاده بهينه از SLI يا Crossfire را داريد ، در اينصورت شايد خرج كردن براي دو كارت گرافيكي و برد و متعلقات گرانقيمت متعاقب آنها معقول باشد.

 

گام 3 – شركت سازنده :

 

درميان همه شركتهاي سازنده مادربورد رقابت ميان دو رقيب ديرينه يعني Asus و Gigabyte هميشه داغ و اين دو نام هميشه مطرح اول بوده‌اند. طرفداري از اين دو شركت گاهي جنبه تعصبي بخود ميگيرد بطوريكه افراد در فرومها و ... همديگر را كتك اينترنتي ميزنند ، مثل طرفداري از آبي و قرمز خودمان.

در يك نگاه آماري كلي و با تجربه‌اي كه دارم ، شخصا Gigabyte را بدلايل ذيل ترجيح ميدهم :

 

-         پشتيباني آنها در كشور ما بسيار محكم و داراي گارانتي واقعا معتبري است.

-         بردهاي گيگا كمتر دچار مشكل ميشوند ، نصب انها آسان است و معمولا داراي طراحي layout و كيفيت بهتري هستد ، هر وقت هم كه مساله دار هستند اكثرا اين مساله قابل رفع است ، آنها همه آدمها را به داخل كارخانه‌شان راه ميدهند.

-         بردهاي گيگا تقريبا هميشه داراي قيمت مناسبند (در بدو امر مثلا 10-12 سال پيش ، قيمت آنها در ايران نجومي بود و كمتر فردي خريداري ميكرد ، عكس حالا.)

با اين وجود ، در بردهاي Asus هم مدلهاي بسيار زيبا و ارزشمندي وجود دارد و زحمت بسياري در جهت طراحي و توليد آنها كشيده شده است.

كلا براي ارزيابي يك برد بهتر است به طراحي PCB آن نگاه كنيد ، آيا همه چيز آسان نصب ميشود؟ بردي را تصور كنيد كه سيم تغذيه كمكي چهارتائي به سوكت آن نميرسد ، برد بيجهت بزرگ است و كل سيني كيس را بيجهت اشغال ميكند ، سوكتهاي تغذيه و ATA و حافظه همه بهم چسبيده‌اند و ايجاد مشكل مينمايند ، يا سوكت ATA اينقدر دور است كه كابل DVD كاملا كشيده ميشود ، بردي كه براي نصب قطعات در آن احتياج به سوار شدن روي آنها داريد! وقتي كه به برد دست ميزنيد صداي قرچ قرچ بلند ميشود (فيبر مدار چاپي نامرغوب) ، برخي از اسلاتهاي PCI بجهت تداخل با لوله‌هاي حرارتي و يا هيت سينكهاي بزرگ غير قابل استفاده هستند يا هيت سينك بزرگ CPU به ماژولهاي حافظه گير ميكند.اينها اشكالاتي هستند كه شما از ظاهر برد و حتي قبل از راه‌اندازي ملاحظه ميفرماييد.اينها پارامترهايي غير از مشكلات تداخل سخت افزاري و نرم‌افزاري يا ناپايداري هستند ، علاوه بر اين ميتوانيد بالا بودن آمار بردهاي معيوب يك سازنده را از روي سايتهاي اينترنتي حدس بزنيد.

 

منظور از تغذيه 8 يا 16 يا 18 فاز چيست؟

 

بطور خلاصه روي هر مادربورد يك يا چند بخش منبع تغذيه وجود دارد كه سواي منبع تغذيه خود كامپيوترتان است ، كل اين بخشها توسط يك يا گاه چند آي سي كنترلر تحت عنوان VRM مديريت ميگردند ، يك وظيفه اساسي كنترلر VRM در واقع تبديل تغذيه DC به DC است كه در اين راستا از سيستم مدولاسيون پالس استفاده ميگردد ، اين پالسها ميتوانند چند فاز مختلف داشته باشند ، البته بحث خيلي خيلي مفصل تر ازينهاست ، ضمن اينكه برخي سازندگان مادربورد تعداد رگولاتورهاي معمولي روي برد را به تعداد فاز اضافه ميكنند كه نوعي تبليغ نادرست است.

(اگر علاقه نداريد ، اين پاراگراف را ناديده بگيريد.)

 

ساير سازندگان غير از گيگا و ايسوس ، آيا برد آنها را بخرم؟

 

پاسخ ، البته ، البته ، البته.ديگر آن زمان گذشته كه ساير سازندگان تجربه و كيفيت كافي نداشتند ، هم اكنون بردهاي بسيار عالي از سازندگاني مثل MSI ، Foxconn ، DFI ، Asrock ، Abit ، ECS (Elite) ، XFX ، Biostar ، EVGA و ... ارائه ميگردند كه مزيت بزرگ آنها در ارزاني ضمن دارابودن كارائي برابر يا حتي بالاتر از اقسام مشابه ايسوس و گيگا است ، علاوه بر اين همه اينها در كشور ما داراي گارانتي ، بعضا از سوي شركتهاي بسيار بزرگ و معتبر هستند.فقط در انتخاب اين بردها دو نكته را دقت بفرماييد ، يكي اينكه برد مشكل خاص در طراحي نداشته باشد ، ثانيا اينكه بقيمت مناسبي ارائه شود ، متاسفانه برخي بردهاي 80 دلاري در ايران با قيمت بالاي 150 هزار تومان روانه بازار ميگردند ، اگر بنا باشد شما يك برد غير از گيگا يا Asus بخريد ، بهتر است قيمت آن ارزانتر باشد تا اينكار يك توجيه خوب پيدا كند.

 

گام 4- انتخاب نسخه مناسب از يك مادربورد جهت كاربرد شما :

 

بسياري از بردهاي مادر در ورژنهاي مختلف عادي و حرفه‌اي عرضه ميشوند در حاليكه چيپ مربوط به پل شمال يا حتي هر دو چيپ آنها يكسان هستند ، اينها در قابليتهاي جانبي مثل پردازنده صوت ، LAN ، RAID ، تعداد پورت SATA II و ... ممكن است با هم متفاوت باشند يا كيفيت و دوام ساخت برد متغير است ، كلا ورژنهاي مختلف از يك برد :

-         در امكانات مختلف جانبي با هم تفاوت دارند.

-         در استفاده از قطعات بادوام مانند خازنهاي Solid (نيمه هادي) و بوبينهاي روكش دار و ... و طراحي و توزيع تغذيه متفاوت هستند.

-         در ويژگيهاي حرارتي و خنك سازي تفاوت وجود دارد كه عمدتا به منظور آماده سازي برد براي Overclocking است.

مثال : برد Maximus III ، P7P55D ، P7P55 WS ، P7P55 LX و P7P55-M از Asus يا GA-P55A-UD6 ، GA-P55A-UD4P ، GA-P55M-UD2 ، GA-P55-USB3 از Gigabyte ، قيمت اين بردها را پيدا كنيد و ببينيد چقدر متفاوت هستند ، آيا شما نياز به Overclock شديد داريد؟ اگر نه چه احتياجي به يك برد پر از Pipeline و دست و پاگير و داغ است؟ بعوض خرج كردن مبلغي گزاف براي برد و خريد يك پردازنده E7300 ، آيا ترجيح نميدهيد ورژن معمولي همان برد را با يك پردازنده Q9300 خريداري نماييد كه كارائي شما را دو برابر ميكند؟

البته خربد نسخه بادوام و Solid يك برد در صورت 10-20 درصد اضافه قيمت مناسب است اما وقتي قرار بر قيمت دو و سه برابر باشد بهتر است روي كاربردتان بيشتر فكر كنيد.

 

گام 5- برد انتخاب شده را تحت بررسي قراردهيد ، چه امكاناتي دارد؟ براي كاربرد شما مناسب است؟ اگر شما يك كارت كپچر و يك كارت مودم و يك كارت صوتي حرفه‌اي داريد ، بعد يك مادربورد SLI خريداري كنيد كه فقط 2 اسلات PCI داشته باشد ، يك كارتتان غير قابل استفاده ميشود ، بعضي بردهاي جديد اصلا پورت سريال و پارالل ندارند و فقط داراي يك جايگاه PS2 هستند ، برخي حتي پورت IDE (ATA) هم ندارند و فقط مجبور به استفاده از SATA هستيد ، البته اينها پيشرفت است نه نقطه ضعف ، اما آيا ادوات قديمي شما (مثلا پرينتر ليزري) از استفاده نميافتند؟ دقت كنيد كه برد مشكل دار نباشد ، سايتهايي وجود دارند كه در آنجا دقيقا ميتوانيد پي ببريد برد مورد نظر چه كاره است! اگر خواستيد با پركردن و ارسال فرم مشاوره ، سايتهاي مورد نظر براي شما ارسال خواهد شد.بخاطر داشته باشيد كه برخي افراد در فرومها يا سايتهاي فروش و ارزشيابي سخت افزار بيجهت از يك قطعه تعريف ميكنند يا بدون دليل از آن بد مينويسند ، مشاوره و اظهار نظر بي دليل بي ارزش هم هست ، مثلا برخي بعلت اينكه فروشنده بد با آنها برخورد كرده است به قطعه رتبه پايين ميدهند ، يا قطعه معيوب توسط فروشنده نامناسب دريافت كرده‌اند و آنرا به رتبه فني كالا تسري ميدهند ، بعكس فروشندگان و افراد كارخانجات بخصوص در فرومها حضور دارند و از قطعات در حال منسوخ شدن تعريف ميكنند يا قطعه تازه به بازار آماده را تحت عنوان مشتري راضي بالاميبرند ، نظرات كارشناسي بدون دليل و بي ارتباط را يا آنها را كه حدس ميزنيد در اثر ناوارد بودن است ، حذف نماييد.

 

چند اشتباه در خريد :

 

اغلب كاربران تازه‌كار و آماتور تصورات اشتباهي هنگام خريد دارند ، به باور نويسنده اين راهنما علت بزرگ اين تصورات غلط ، مقايسه ناخودآگاه كامپيوتر با اتومبيل يا لوازم خانگي مثل يخچال و يا ساختمان! ... است.

 

اشتباه اول : فروشنده‌اي يك برد زيبا و محكم و مفصل به من ارائه داده ، اگر آن را بخرم و بيشتر براي برد كه پايه اصلي و فونداسيون همه دستگاه است خرج كنم ، بهتر است ، سرم كلاه نرفته و حدود سه سال ديگر ميتوانم دستگاه را بسادگي ارتقاء دهم.

 

جواب : برد زيبا را داخل كيس ميگذاريد و به احتمال زياد ديگر آنرا نميبينيد! برد گرانقيمت و پر از هيت سينك ويژه افراد Overclocker حرفه‌اي است كه ميخواهند يا خود برد را OC كنند يا پردازنده را با تغيير FSB آن در مقياس قابل توجه اوركلاك كنند ، سه سال ديگر كه بخواهيد دستگاه را ارتقاء دهيد برد شما چيزي در حد پيچ و مهره است!

 

من اگر جاي شما باشم و براي مثال بخواهم 500 هزار تومان براي مادربورد و CPU روي هم بودجه صرف كنم ، حداكثر 150 را به مادربورد و بقيه را به CPU اختصاص ميدهم ، حال آنكه يك كاربر تازه وارد ممكن است با ديدن يك برد زيبا 400 هزار تومان براي آن پرداخته و فقط 100 هزار تومان براي CPU باقي بگذارد!

 

اشتباه دوم : بيشتر برنامه‌ها و بخصوص بازيها وابسته به كارت گرافيك هستند و CPU خيلي در اين مورد مهم نيست ، CPU ارزانتر ميخرم و كارت گرافيك گرانقيمت.

 

جواب : اين تصور از سالهاي قبل دنياي سخت افزار سرچشمه ميگيرد خيلي دور هم نرويم حدود 8-7 سال پيش ، لازم است بدانيد كه امروزه حتي بسياري از گيمها بنحو شديد وابسته به قدرت CPU هستند بله ، در حاليكه 7-8 سال قبل شما ميتوانستيد با ارتقاي كارت گرافيك تقريبا هر گيمي را اجرا نماييد ، امروز نياز به قدرتمند بودن همگي اجزا در حد كفايت هست.

 

اشتباه سوم : القاي فروشنده بر مبناي موجودي بازار

 

شما به بازار رايانه ميرويد كه قطعه‌اي را خريداري نماييد ، آنهفته يك مارك خاص را در يك پاساژ خاص ريخته‌اند ، از نظر همه فروشندگان آن پاساژ آن قطعه بهترين است! اين برج CPU اي ام دي در بازار فراوان است ، همه تبليغ AMD ميكنند كه روي دستشان نماند ، چند وقت بعد اينتل زياد و اي ام دي كم ميشود ، همه تبليغ اينتل را ميكنند.

 

اشتباه چهارم : اشتباه گرفتن ترتيب اهميت و اثر قطعات در سرعت و قدرت دستگاه

 

اول از همه CPU ، بعد كارت گرافيك (تقريبا بهمان اندازه) در سرعت دستگاه اهميت دارند و حافظه و مادربورد در رتبه‌هاي بعد قرار ميگيرند ، وقتي شما يك مادربورد مناسب و متوسط و حافظه بحد كافي و معقول داشته باشيد كافيست و بايد بيشتر بودجه را براي CPU و گرافيك بگذاريد.

 

اشتباه پنجم : تصور نادرست در مورد قيمت رايانه براي خريداراني است كه 4-5 سال پيش يا بيشتر كامپيوتر خريده‌اند و حالا قصد خريد دستگاه جديد را دارند ، برخي تصور ميكنند كه اگر مثلا در سال 1384 يك دستگاه High End را با حدود 500-600 تومان بودجه جمع كرده‌اند ، اكنون نيز وضع بهمين منوال است ، درست است كه قطعات رايانه مرتب ارزان ميشوند ، ولي شما كه قصد خريد قطعات چند سال پيش را نداريد ، شما قصد داريد قطعات نو بخريد و قيمت ارز و همه اجناس در اين چند سال افزايش پيدا كرده و بهمان نسبت شما بايد بودجه بيشتري بگذاريد ، اگر در سال 1384 بفرض 600 تومان براي يك رايانه قدرتمند خرج كرده بوديد اكنون حدود يك ميليون و دويست - سيصد هزار تومان خرج يك رايانه قدرتمند ميشود و اگر آن موقع 300 تومان خرج كرده بوديد بهمين ترتيب.

 

تغييرات آينده :

 

در ماههاي آتي طي 2010 :

 

- بردهاي AM3 براي AMD همه‌گير ميشوند و ديگر بردهاي AM2+ كلا از بازار حذف ميگردند.

- انواع و اقسام بيشتري از بردهاي H55 و H57 و احتمالا Q57 به بازار ميايند.

- سري 800 از چيپستهاي ساخت AMD را بيشتر خواهيد ، اين سري از تكنولوژي 45 نانومتري بر خلاف اسلاف 55 و 65 نانومتري خود استفاده ميكنند.

- فعلا بردهاي كمتري را با چيپست nVidia خواهيد ديد.

- از همه جالبتر اينكه طي ماههاي دورتر ، سري جديد و قدرتمند چيپستهاي اينتل با شماره X68 ، P65 ، H65 ، H67 و ...  و بردهاي مبتني بر آنها از راه خواهند رسيد.

 

 

 نتيجه گيري :

 

باز هم به همه دوستان ، بردهاي P55 ، H55 ، X58 از اينتل و بردهاي سري 780 و 785 و 790 و 890 اي ام دي را توصيه ميكنيم. معماري Core2 و بردها و چيپهاي مرتبط با آن هنوز هم در بازار فراوان هستند ، اما بايد كم كم آماده خداحافظي با اين قطعات در طي يكسال آينده باشيم.

 

 در صورت وجود هرگونه سوال ميتوانيد با پرنمودن فرم مشاوره رايانه ، از مشاوره رايگان استفاده فرماييد يا تماس بگيريد ، فراموش نكنيد كه موقع پر كردن فرم مشاوره براي خريد كامپيوتر حتما نوع كاربرد و بودجه مورد نظر را مرقوم فرماييد وگرنه امكان معرفي قطعات بهيچوجه نيست ، در ضمن مشاوره با رسانه دانش بهيچوجه اين معني را كه شما بخواهيد دستگاه يا قطعاتي از ما خريداري نماييد نميدهد ، مشاوره براي همه دوستان رايگان است.

 

 

رسانه دانش آسيا